Jump to content
Title: Ysbryd y Mwynwyr - Spirit of the Miners
Chimney, TaliesinYstrad EinionCwm Ystwyth
 

Llwyddiant y Penwythnos Treftadaeth!


Cynhaliwyd penwythnos treftadaeth mwyngloddio llwyddiannus dros benwythnos gŵyl y banc Awst a drefnwyd gan Ysbryd y Mwynwyr, prosiect sydd wedi'i ariannu gan Amcan 1 a Chyngor Cefn Gwlad Cymru. Ei nod yw codi ymwybyddiaeth o dreftadaeth mwyngloddio Ceredigion ac Ymddiriedolaeth Cadwraeth Mwyngloddiau Cymru.

Torf ar 'daith 5 mwynglawdd'



Fe wnaeth y rheini sy'n ymddiddori mewn mwyngloddio, pobl leol ac ymwelwyr dilyn ôl traed hen fwynwyr Sir Aberteifi a oedd yn mwyngloddio yn rhannau o'r ardal tua 4000 o flynyddoedd yn ôl. Mae'r digwyddiad blynyddol yn gyfle i rannu gwybodaeth a straeon ac ymweld â safleoedd na fyddai modd mynd iddynt fel arfer, a rhaid nodi bod eleni yn gyfle i hyrwyddo ac amlygu rhai o brosiectau llwyddiannus Ysbryd y Mwynwyr.



Roedd y digwyddiad tri diwrnod yn cynnwys teithiau cerdded a sgyrsiau mewn nifer o safleoedd mwyngloddio adnabyddus yn yr Ucheldir. Ddydd Sadwrn 25 Awst, rhoddodd Simon Timberlake, archeolegydd o Grŵp Ymchwil y Mwyngloddiau Cynnar, sgwrs ar y cloddfeydd yr ymgymerwyd â hwy yn ddiweddar yng Nghwmystwyth ac esboniodd pam fod Cwmystwyth yn cael ei ystyried ar hyn o bryd fel y mwyn metel hynaf sydd wedi'i gofnodi yn y DU. Neuadd Ysbyty Ystwyth oedd lleoliad y noson o sgyrsiau.

Cerddwyr brwdfrydig ar Daren


Ddydd Sul, gwelwyd grŵp mawr o gerddwyr brwdfrydig yn ymgymryd â 'thaith y 5 mwynglawdd', gan ddechrau yng Nghwmsymlog a gorffen ym Mronfloyd. Rhoddodd y daith gyfle i archwilio prosiect yr ymgymerwyd ag ef gan y cyngor cymuned i adfer y simnai garreg yng Nghwmsymlog. Siaradodd Simon Hughes, hanesydd lleol, ynghylch pwysigrwydd Cwmsymlog fel y mwyn arian mwyaf cynhyrchiol yn yr ardal, a chafwyd sgyrsiau pellach gan Simon Timberlake parthed y cloddfeydd archeolegol ym mwyn Darren ymhellach i lawr y dyffryn. Gorffennodd y diwrnod gyda thaith o Fwynglawdd Bronfloyd, ble mae Ymddiriedolaeth Cadwraeth Mwyngloddiau Cymru yn gobeithio ymgymryd â gwaith adfer dros y blynyddoedd nesaf.




Daeth y penwythnos i ben ddydd Llun gyda sgwrs ym mwynglawdd Frongoch, y mae ei hanes yn cael ei ddefnyddio ar hyn o bryd fel cefnlen ar gyfer cynhyrchu sgript sydd wedi'i ariannu gan Ysbryd y Mwynwyr. Bydd y stori yn canolbwyntio ar ddyfodiad dros gant o fwynwyr o'r Eidal i'r ardal, a arweiniodd at aflonyddwch diwydiannol, gwrthdaro hiliol ac anghydfod.

Torf ym Mhont Ceunant



Parhaodd y diwrnod gyda thaith ym mwyngloddiau Pont Ceunant a Graig Goch. Mae gorsaf generadu Pont Ceunant wedi bod yn ganolbwynt prosiect clirio tipio anghyfreithlon ar y cyd rhwng Ysbryd y Mwynwyr, Asiantaeth yr Amgylchedd ac Ymddiriedolaeth Cadwraeth Mwyngloddiau Cymru. Ddydd Llun, cafodd aelodau'r Ymddiriedolaeth gyfle i ddychwelyd ac archwilio'r safle yn dilyn eu cymorth i glirio'r safle.



Dywedodd Graham Levins, ysgrifennydd Ymddiriedolaeth Cadwraeth Mwyngloddiau Cymru: “Roedd hwn yn benwythnos llwyddiannus arall; roedd hi'n bleser gallu rhannu ein diddordeb yn y safleoedd hanesyddol hyn gydag eraill, yn enwedig y trigolion lleol.”

Dymuna Ysbryd y Mwynwyr ddiolch i bawb a fynychodd y teithiau a'r sgyrsiau amrywiol ac i'r rheini a arweiniodd y teithiau drwy gydol y penwythnos. Diolch arbennig i'r tirfeddianwyr hefyd am ganiatáu i'r grŵp fynd at y safleoedd hyn.


>>>> Yn ôl i hen ddigwyddiadau