Jump to content
Title: Ysbryd y Mwynwyr - Spirit of the Miners
Ystrad EinionWheelhouse, Bryn yr ArianYstrad Einion
 

Prosiect Mwynfeydd a Mwynau Ystrad Fflur


Rhaglen yn ymwneud â chloddiadau, cynnal arolygiadau a chyflwyniadau sydd yn gysylltiedig ag Abaty Sistersaidd Ystrad Fflur a'r ardal o'i gwmpas ym Mhontrhydfendigaid yw Prosiect Tirlun Ystrad Fflur.

Arolygiad yn Ystrad Fflur

Roedd y Sistersiaid yn enwog am eu sgiliau yn echdynnu a phrosesu metalau, yn enwedig yn yr ardal hon, haearn, plwm ac arian. Defnyddiwyd a thoddwyd y mwynau mewn melinau a ffwrnesi ar raddfa ddiwydiannol, ac roeddent yn cael eu gyrru gan olwynion dŵr, a darganfuwyd elfennau o hyn yn y gwaith gafodd ei wneud yn 2004-5. Er hynny, mae prosesu'r metalau hyn a'r dechnoleg gysylltiedig yn mynd yn ôl i'r Oes Efydd gynnar ac mae'r rhaglen yn ymchwilio gweddillion cynhanesyddol yn yr ardal.

Arolygiad yn Ystrad Fflur




Mae'r holl brosiect yn ymarfer addysgiadol, sydd yn hyfforddi a rhoi cyflwyniadau i'r cyhoedd, gyda chysylltiad agos â datblygiad fferm Mynachlog Fawr yn Ystrad Fflur fel safle treftadaeth Porth sydd yn rhoi mynediad yn ddeallusol ac yn gorfforol i hanes ac amgylchedd gorllewin Mynyddoedd y Cambria.




Mae'r prosiect yn seiliedig ar y gymuned a cheir cydweithio gyda nifer o gymdeithasau lleol gan gynnwys Pentir Pumlumon a Chyngor Cymuned Ystrad Fflur. Bydd y wybodaeth a geir yn sgil y gwaith cloddio yn cyfrannu yn uniongyrchol tuag at wella treftadaeth y safle a'r tirwedd cyfagos. Bydd yr elfen o arddangosfa gyhoeddus hefyd yn ychwanegu at enw da'r safle fel lleoliad ar gyfer digwyddiadau a threftadaeth, gan felly gynorthwyo'r datblygiad yn gyffredinol.

Cerflunwyr Umha Aois

Yn y rhaglen ar gyfer 2006 bydd y prosiect yn cynnaldau ddigwyddiad sydd yn gysylltiedig iawn â'i gilydd o dan yr is-benawdau Mwynfeydd a Metalau Ystrad Fflur. Mae'r cyntaf er mwyn ehangu'r rhaglen arolygiadau a chloddio (yn Mehefin) i ardal y mwynfeydd hynafol a oedd â chysylltiad â'r Abaty ym Mronyberllan. Nod yr ymchwil yw asesu'r posibilrwydd o ymchwilio pellach. Bydd yn gwasanaethu fel hyfforddiant i wirfoddolwyr a myfyrwyr a threfnir ymweliadau ar gyfer plant ysgol ac eraill er mwyn rhoi cyflwyniad ar brosesau archaeoleg a'r hyn a ddarganfyddir ganddo yng nghyswllt mwyngloddio yn y cyfnod hynafol.


Cerflunwyr Umha Aois

Bydd yr ail ran yn cael ei gynnal ar yr un safle, ond ym mis Gorffennaf yn ystod Arddangosfa Cerfluniau a bydd yn cynnwys arddangosfa pedwar diwrnod ar weithio ar fetalau yn yr amser hynafol, yn bennaf yn y traddodiad cynhanesyddol ond a oedd yn amlwg berthnasol i'r arferion Sistersaidd. Gwneir hyn gan grŵp o gerflunwyr sydd wedi datblygu sgiliau yn y technegau hynafol hyn. Maent yn gweithio o dan yr enw Umha Aois. Bydd yr arddangosfa yn agored i'r cyhoedd a bydd arddangosfa yn cael ei gosod yn neuadd gymunedol Bontrhydfendigaid er mwyn esbonio beth maent yn ei wneud yng nghyd-destun y prosiect ehangach a'r Arddangosfa Gerfluniau.



Dyddiad cymeradwyo'r prosiect: Mehefin 2006.

>>>> Yn ôl i brosiectau cynaliedig